تنیده در تنش؛ رویارویی داغ تهران و ریاض درنشست امنیتی پکن

به گزارش کلینی نیوز، نشست امنیتی پکن شاهد یکی از صریح‌ترین رویارویی‌های دیپلماتیک میان نمایندگان تهران و ریاض در ماه‌های اخیر بود.

این جدال لفظی که در جریان «مجمع امنیتی شیانگ‌شان» رخ داد، بار دیگر شکاف‌های عمیق زیرپوستی در مراودات منطقه‌ای و تزاحم رویکردهای تحلیلی نسبت به منشأ اصلی بی‌ثباتی در غرب آسیا را پیش چشم ناظران بین‌المللی عریان ساخت.

نشست امنیتی پکن با سخنان تند شاهزاده ترکی الفيصل، رئیس مرکز تحقیقات و مطالعات اسلامی ملک فیصل آغاز شد که طی آن ایران را به «بی‌توجهی به حاکمیت کشورهای عربی» و نقض روح توافق‌نامه پکن در سال ۲۰۲۳ متهم کرد.

الفيصل مدعی شد که حملات تلافی‌جویانه ایران، دارایی‌ها و سرزمین‌های کشورهای همسایه را هدف قرار داده است؛ مواضعی که به زعم کارشناسان محور مقاومت، بازتاب‌دهنده کوشش محافظه‌کارانه برخی از دولت‌های منطقه برای انحراف توجهات عمومی از حضور مداخله‌جویانه و آشوب‌ساز نیروهای فرامنطقه‌ای است.

در سمت مقابل، پاسخ صریح و بی‌پرده سرتیپ پاسدار محمدتقی اصانلو، معاون هماهنگ‌کننده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، شاکله منطقی و تدافعی رویکرد جریان مقاومت را به نمایش گذاشت.

سرتیپ اصانلو با رد قاطعانه ادعاهای طرف سعودی شفاف‌سازی کرد که هدف‌گیری‌های ایران به هیچ عنوان متوجه حاکمیت یا زیرساخت‌های ملی کشورهای عربی نبوده، بلکه منطق عملیاتی و موازنه تدافعی تهران، منحصراً پایگاه‌ها و تأسیسات نظامی ایالات متحده آمریکا را در سرتاسر منطقه—از عراق و کویت تا قطر و عربستان—هدف قرار داده است.

از نگاه تحلیلگران و کارشناسان محور مقاومت، حضور نظامی گسترده آمریکا در قالب پایگاه‌های متعدد، اصلِ بنیادینِ ناشاقولی و بی‌ثباتی پایدار در خاورمیانه است.

در حالی که نمایندگان جریان‌های وابسته تلاش دارند حملات تلافی‌جویانه را به عنوان نقض توافقات دوجانبه بازتعریف کنند، ادله ارائه شده از سوی نمایندگان ایران در نشست امنیتی پکن یادآور این حقیقت ساختاری است که «حاکمیت واقعی» بدون خروج نیروهای متجاوز فرامنطقه‌ای تحقق‌ناپذیر است.

آمریکا با بهره‌گیری از جغرافیای کشورهای منطقه به‌عنوان سکوی پرتاب عملیات‌های نظامی و جاسوسی، این کشورها را ناخواسته به لایه‌های درگیری کشیده و امنیت ملی آنان را قربانی اهداف سلطه‌جویانه خود کرده است.

علاوه بر این، برگزاری این مواجهه تند در مجمع شیانگ‌شان پکن واجد پیام‌های منطقه‌ای مهمی است.

چین که سال گذشته نقش میانجی را در احیای روابط دیپلماتیک میان تهران و ریاض ایفا کرد، اکنون شاهد آن است که تا زمان باقی ماندن متغیر مخرب خروج آمریکا و استمرار نظم یک‌جانبه‌گرایانه واشنگتن، معاهدات دیپلماتیک شکننده باقی خواهند ماند.

معاون هماهنگ‌کننده نیروی زمینی سپاه در این نشست تأکید کرد که جنایات ایالات متحده علیه ملت‌های منطقه و تلاش برای تحمیل هژمونی یک‌جانبه، مانع اصلی هرگونه صلح و ثبات پایدار است.

در نهایت، روایت ارائه شده در نشست امنیتی پکن مبیّن دو دکترین کاملاً متفاوت در غرب آسیاست: یکی دکترین متکی بر چتر حمایتی آمریکا که هرگونه پاسخ تدافعی به مقرها و سنتکام را تهدید حاکمیت خود می‌پندارد، و دیگری دکترین محور مقاومت که ریشه تمامی مصائب، ناامنی‌ها و گسست‌های منطقه‌ای را در حضور نیروهای آمریکایی دیده و توازن قوا را تنها راهبرد بازدارنده در برابر یک‌جانبه‌گرایی غرب می‌داند. تا زمانی که این آرایش و حضور اشغالگرانه پایان نپذیرد، پایتخت‌های دیپلماتیک جهان همواره شاهد چنین تنش‌ها و جدال‌های لفظی عمیقی خواهند بود.