ترامپ با نقاب «بشردوستی» در پی احیای مداخله آمریکا در تنگه هرمز

به گزارش کلینی نیوز، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، با اعلام آغاز طرحی موسوم به «پروژه آزادی» در تنگه هرمز، بار دیگر تلاش کرد مداخله‌جویی واشنگتن در یکی از حساس‌ترین گذرگاه‌های راهبردی جهان را در پوشش ادبیات بشردوستانه بازتعریف کند.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس مدعی شد این طرح از صبح دوشنبه به وقت خاورمیانه برای خارج کردن امن کشتی‌ها و خدمه آن‌ها از تنگه هرمز آغاز می‌شود.

او همچنین ادعا کرد برخی کشورها از آمریکا خواسته‌اند برای آزادسازی کشتی‌هایشان وارد عمل شود؛ کشتی‌هایی که به گفته او در نتیجه تنش‌های منطقه‌ای متوقف مانده‌اند.

رئیس‌جمهور آمریکا، مطابق الگوی همیشگی سیاست خارجی واشنگتن، هم‌زمان از «اقدام بشردوستانه» سخن گفت و تهدید کرد هرگونه اخلال در این روند با پاسخ قاطع آمریکا روبه‌رو خواهد شد.

او همچنین از گفت‌وگوهای «بسیار مثبت» با ایران سخن به میان آورد تا بار دیگر راهبرد فشار و مذاکره را به‌صورت توأمان به نمایش بگذارد.

اما واقعیت آن است که تنگه هرمز برای آمریکا صرفاً یک آبراه بین‌المللی نیست؛ بلکه یکی از صحنه‌های اصلی سنجش نفوذ، بازدارندگی و قدرت تحرک در غرب آسیاست.

از این منظر، «پروژه آزادی» را باید تلاشی برای بازسازی نقش فرسوده آمریکا در منطقه دانست؛ نقشی که در سال‌های اخیر زیر فشار تحولات میدانی و قدرت‌گیری بازیگران مستقل منطقه‌ای با چالش جدی روبه‌رو شده است.

آمریکا در طول دهه‌های گذشته بارها کوشیده است با استفاده از عناوینی چون «امنیت دریایی»، «حفاظت از تجارت جهانی» و «اقدامات بشردوستانه»، حضور نظامی و فشار سیاسی خود را در منطقه تثبیت کند.

اکنون نیز به نظر می‌رسد دولت ترامپ در پی آن است که با بهره‌گیری از وضعیت موجود، بار دیگر خود را به‌عنوان بازیگر تعیین‌کننده در امنیت هرمز معرفی کند.

از نگاه ناظران، طرح چنین موضوعی در شرایط کنونی بیش از آنکه ناشی از یک ضرورت انسانی باشد، بخشی از جنگ روانی آمریکا علیه محور مقاومت و تلاشی برای ارسال پیام بازدارنده به تهران و متحدان منطقه‌ای آن است.

در این چارچوب، ادعای کمک به کشتی‌ها را باید در کنار تلاش آمریکا برای مدیریت افکار عمومی، فشار سیاسی و آزمودن واکنش بازیگران منطقه‌ای ارزیابی کرد.

در عین حال، نبود هرگونه جزئیات روشن درباره ابعاد حقوقی، نظامی و اجرایی این طرح، ابهام‌های زیادی درباره ماهیت واقعی آن ایجاد کرده است.

هنوز مشخص نیست «پروژه آزادی» یک عملیات واقعی با هماهنگی‌های بین‌المللی است یا صرفاً عنوانی رسانه‌ای برای فضاسازی سیاسی جدید کاخ سفید.

آنچه مسلم است این است که هرمز همچنان یکی از کانون‌های اصلی نبرد اراده‌ها در منطقه باقی مانده و آمریکا می‌کوشد حتی در شرایط افول نفوذ خود، از این گذرگاه برای بازنمایی قدرت و احیای جایگاه مداخله‌گرانه‌اش استفاده کند.

تحولات اخیر نشان داده که موازنه قدرت در منطقه، به‌ویژه در تنگه هرمز، پیچیده‌تر از آن است که با ادعاهای یک‌جانبه قابل مدیریت باشد.

این آبراه راهبردی نه‌تنها یک مسیر اقتصادی بلکه عرصه‌ای از تعاملات امنیتی حساس است که نقش ایران در آن غیرقابل چشم‌پوشی است؛ موضوعی که به نظر می‌رسد در محاسبات اولیه واشنگتن دست‌کم گرفته شده  است.

نقش تعیین‌کننده ایران در تنگه هرمز حیاتی و تاثیرگذاری آن بر امنیت انرژی جهان، موضوعی نیست که بتوان با بیانیه‌های سیاسی یا عملیات نمایشی آن را نادیده گرفت.