پیام محرمانه مسقط به اروپا؛ هرمز دیگر به گذشته بازنمی‌گردد

به گزارش کلینی نیوز، در حالی که تنش‌ها بر سر آینده تنگه هرمز همچنان ادامه دارد، گزارش‌های منتشرشده از سوی رسانه‌های بین‌المللی نشان می‌دهد عمان ارزیابی تازه‌ای از وضعیت این گذرگاه راهبردی به مقامات اروپایی ارائه کرده است؛ ارزیابی‌ای که از پایان دوران «وضعیت پیش از جنگ» حکایت دارد.

بر اساس گزارش بلومبرگ که روزنامه الاهرام نیز آن را بازنشر کرده، مقامات عمانی به همتایان اروپایی خود گفته‌اند بازگشت تنگه هرمز به روال سابق دیگر امکان‌پذیر نیست و کشتی‌های تجاری ممکن است در آینده برای برخی خدمات دریایی ملزم به پرداخت هزینه شوند.

این گزارش همچنین مدعی است مسقط در این پرونده با فشارهای فزاینده تهران روبه‌رو است.

به گفته منابع مورد استناد بلومبرگ، ایران در مذاکرات خود با ایالات متحده بر ایجاد سازوکار مشترک با عمان برای مدیریت و نظارت بر کشتیرانی در تنگه هرمز تأکید کرده است.

با این حال، زمان دقیق اعلام این موضع از سوی عمان همچنان مبهم است. مشخص نیست این پیام پیش از امضای بیانیه مشترک عمان، آمریکا و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس صادر شده یا پس از آن؛ بیانیه‌ای که در آن هرگونه دریافت عوارض یا اعمال کنترل بر تنگه هرمز رد شده بود.

ابهام دیگری نیز درباره ماهیت این هزینه‌ها وجود دارد. تاکنون مشخص نشده است که پرداخت مبالغ احتمالی برای کشتی‌های عبوری الزامی خواهد بود یا صرفاً در قبال خدماتی مانند کمک به ناوبری، مدیریت بحران‌های زیست‌محیطی و پاکسازی آلودگی‌های دریایی دریافت می‌شود. مقام‌های عمانی نیز تاکنون توضیح رسمی و شفافی در این خصوص ارائه نکرده‌اند.

این تحولات، نشانه‌ای از پیچیده‌تر شدن رقابت بر سر یکی از حساس‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان است. از یک سو، ایران و عمان درباره بررسی مدل‌های جدید مدیریت این آبراه گفت‌وگو کرده‌اند و از سوی دیگر، آمریکا و متحدان عرب خود بر حفظ آزادی کامل کشتیرانی و مخالفت با هرگونه سازوکار مالی یا نظارتی جدید تأکید دارند.

در همین چارچوب، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، با استقبال از موضع ضدعوارض عمان، هشدار داده است که دریافت هرگونه هزینه از کشتی‌های عبوری می‌تواند الگویی برای سایر آبراه‌های بین‌المللی ایجاد کرده و نظم تجارت جهانی را با چالش روبه‌رو کند.

دونالد ترامپ نیز پیش‌تر اعمال هرگونه عوارض در تنگه هرمز را «خط قرمز» واشنگتن در مذاکرات با تهران توصیف کرده بود.

در سوی دیگر، نگرانی‌های منطقه‌ای پس از آن افزایش یافت که ایران اعلام کرد کشتی‌های عبوری برای دریافت اسناد بیمه باید به این کشور مراجعه کنند و این خدمات تنها برای مدت محدودی رایگان خواهد بود.

بلومبرگ برآورد کرده است که در صورت اجرای چنین سازوکاری، هزینه‌های اضافی سالانه می‌تواند به ده‌ها میلیارد دلار برسد.

تمام این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که قرار است امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در دیدار با سلطان هیثم بن طارق در پاریس، درباره امنیت مسیرهای دریایی و آینده تنگه هرمز گفت‌وگو کند؛ دیداری که می‌تواند تصویری روشن‌تر از مسیر پیش‌روی یکی از مهم‌ترین شاهراه‌های انرژی جهان ارائه دهد.