تحریم پروازهای ایران؛ جنگ روانی آمریکا یا واقعیت میدانی؟

به گزارش کلینی نیوز، تحریم پروازهای ایران با اعلام رسمی وزارت خزانه‌داری آمریکا وارد مرحله تازه‌ای از تنش‌های ژئوپلیتیک شده است، اما بررسی دقیق داده‌های میدانی و واکنش کشورهای منطقه نشان می‌دهد که این اقدام واشنگتن با واقعیت‌های عرصه هوانوردی فاصله زیادی دارد.

به گزارش اسکای نیوز، اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اخیراً در مصاحبه با شبکه فاکس‌نیوز مدعی شد که بین ۸۰ تا ۹۰ درصد پروازهای خارجی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی متوقف شده است.

وی ضمن تهدید مستقیم طرف‌های تجاری تهران گفت: «چه تأمین‌کننده مالی باشید، چه فعال تجاری، ما می‌دانیم چه کسانی هستید!»

بسنت حتی با اشاره به حضور مقامات ایرانی در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، تلاش کرد فضای رسانه‌ای را به سود سیاست‌های تحریمی واشنگتن مصادره کند و مدعی شد که با این شرایط، بازگشت آن‌ها به کشورشان با چالش مواجه خواهد شد.

با این وجود، داده‌های رصد ترافیک هوایی، از جمله سامانه‌های بین‌المللی نظیر فلایت‌رادار، روایت متفاوتی را ارائه می‌دهند. علی‌رغم اجرای رسمی تحریم پروازهای ایران، خطوط هوایی جمهوری اسلامی موفق شده‌اند پروازهای مسافربری و تجاری خود را به مقاصد مهمی همچون امارات متحده عربی، ترکیه، چین، ارمنستان و افغانستان بدون هیچ‌گونه وقفه‌ای ادامه دهند.

فرود یک هواپیمای تجاری ایرانی در فرودگاه پکن و همچنین حضور پروازهای «ایران‌ایر» در استانبول، نشان‌دهنده ناکارآمدی بخشی از این کارزار فشار حداکثری است.

تحلیلگران محور مقاومت این رویداد را نشانه بارز عدم تبعیت قدرت‌هایی نظیر چین از تحریم‌های یک‌جانبه و غیرقانونی آمریکا تفسیر می‌کنند؛ موضعی که پکن پیش‌تر نیز به‌صراحت بر آن در مجامع بین‌المللی تأکید کرده بود.

در سطح منطقه‌ای، اجرای این سیاست آمریکا با دوگانگی آشکاری در پهنه آسمان عراق مواجه شده است.

از یک سو، دولت مرکزی عراق در اقدامی که محافل سیاسی آن را تسلیم زودهنگام در برابر فشارهای واشنگتن ارزیابی می‌کنند، ورود پروازهای ایرانی به فرودگاه بین‌المللی بغداد را ممنوع کرد.

همچنین گزارش‌ها حاکی از توقف پذیرش پروازها در فرودگاه مسقط است که نشان‌دهنده همراهی برخی دولت‌ها با هژمونی اقتصادی غرب است.

در نقطه مقابل، فرودگاه‌های دیگر عراق مسیر متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. مثنی الطالقانی، معاون اطلاع‌رسانی فرودگاه بین‌المللی نجف، در گفت‌وگو با رسانه‌ها تأکید کرد که پروازهای ورودی و خروجی به ایران طبق برنامه‌های از پیش تعیین‌شده در حال انجام است.

اگرچه وی یادآور شد که فرودگاه تابع تصمیمات دولت مرکزی است، اما تا زمان ابلاغ رسمی، روند جابه‌جایی زائران متوقف نخواهد شد.

در همین راستا، سازمان هواپیمایی کشوری ایران نیز رایزنی‌های فشرده‌ای را برای جایگزینی فرودگاه نجف به جای بغداد آغاز کرده است.

این مقاومت مدنی در اقلیم کردستان عراق نیز به وضوح دیده می‌شود. مدیریت فرودگاه بین‌المللی اربیل و فرودگاه جلال طالبانی در سلیمانیه با انتشار بیانیه‌هایی رسمی اعلام کردند که هیچ‌گونه ابلاغیه‌ای برای توقف پروازها دریافت نکرده‌اند و مسیرهای هوایی همچنان باز است.

از نگاه کارشناسان رسانه‌ای محور مقاومت، بزرگ‌نمایی واشنگتن در خصوص موفقیت تحریم پروازهای ایران، بیش از آنکه یک دستاورد عملیاتی باشد، ابزاری برای جنگ روانی است.

هدف اصلی این جریان‌سازی، القای انزوای کامل تهران و ایجاد رعب در میان شرکای تجاری منطقه است.

با این حال، تداوم پروازها به شاهراه‌های اقتصادی آسیا و خاورمیانه، شکست این پروژه را در روزهای نخست اجرای آن نمایان ساخته است و ثابت می‌کند که ابزار تحریم، دیگر از کارایی سابق برخوردار نیست.

تداوم این روند می‌تواند در هفته‌های آینده، انسجام جبهه تحریم‌کنندگان را با چالش‌های جدی‌تری روبه‌رو سازد.