پیشنهاد قطر به ایران؛ واشنگتن چه امتیازی می‌دهد؟

به گزارش کلینی نیوز، یشنهاد قطر به ایران برای دستیابی به توافق با آمریکا، در حالی از سوی وب‌سایت آمریکایی اکسیوس منتشر شده است که جزئیات این طرح، از تلاش میانجی‌گران قطری برای کاهش تنش‌ها حکایت دارد؛ تلاشی که بر اساس آن، تهران و واشنگتن باید طی دو روز مجموعه‌ای از اقدامات متقابل را اجرا کنند.

به گزارش رای الیوم، وب‌سایت آمریکایی اکسیوس جزئیات طرح پیشنهادی قطر برای جلوگیری از آغاز مجدد جنگ میان ایران و آمریکا را منتشر کرده است.

بر اساس این گزارش که باراک راوید، خبرنگار اکسیوس، تهیه کرده، طرح پیشنهادی قطر به ایران شامل یک جدول زمانی دو مرحله‌ای است که در آن، لغو محاصره دریایی ایران و آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران در برابر اقداماتی از سوی تهران قرار گرفته است.

جزئیات مرحله نخست پیشنهاد قطر

بر اساس مفاد منتشرشده پیشنهاد قطر به ایران، در روز نخست، آمریکا باید محاصره دریایی اعمال‌شده علیه ایران را لغو کند و بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران را آزاد سازد.

در مقابل، ایران به‌طور رسمی از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دعوت خواهد کرد تا بازرسان خود را برای بازدید از تأسیسات هسته‌ای بمباران‌شده اعزام کند.

این اقدام، بر اساس توافقی انجام می‌شود که به گفته گزارش اکسیوس، یک سال پیش در قاهره حاصل شده بود.

بازگشایی تنگه هرمز در روز دوم

در مرحله دوم این پیشنهاد، تنگه هرمز در روز دوم به روی تردد کشتی‌ها بازگشایی خواهد شد.

پس از اجرای این مراحل، مذاکرات هسته‌ای میان تهران و واشنگتن از سر گرفته می‌شود؛ مذاکراتی که ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران یکی از محورهای اصلی آن خواهد بود.

اختلاف اصلی تهران و واشنگتن بر سر ترتیب تعهدات

یکی از مهم‌ترین موانع پیش روی این طرح، اختلاف دو طرف درباره ترتیب اجرای تعهدات است.

واشنگتن خواستار پرداختن به موضوع هسته‌ای از ابتدای مذاکرات است، در حالی که تهران بر لغو محاصره و کاهش فشارهای اقتصادی پیش از ورود به مذاکرات هسته‌ای تأکید دارد.

از این منظر، ترتیب اجرای اقدامات متقابل اهمیت تعیین‌کننده‌ای دارد؛ زیرا ایران خواهان آن است که اقدامات اعتمادساز و تعهدات طرف آمریکایی صرفاً به وعده‌های سیاسی محدود نشود و در عمل قابل ارزیابی باشد.

تهران هنوز با پیشنهاد قطر موافقت نکرده است

اکسیوس به نقل از منابع منطقه‌ای گزارش داد که میانجی‌گران قطری همچنان رایزنی‌های خود را با مقام‌های ایرانی و کاخ سفید درباره پیش‌نویس توافق ادامه می‌دهند.

هدف این رایزنی‌ها، ایجاد اعتماد میان تهران و واشنگتن و فراهم کردن زمینه برای آغاز مذاکرات گسترده‌تر عنوان شده است.

با این حال، تاکنون هیچ‌یک از دو طرف موافقت رسمی خود را با این پیشنهاد اعلام نکرده‌اند و طرح همچنان از طریق میانجی‌گران در دست بررسی است.

بر اساس گزارش منتشرشده، ایران با وجود آمادگی برای کاهش مدت‌زمان اجرای توافق احتمالی، همچنان بر هفت شرط خود برای ازسرگیری مذاکرات و بازگشایی تنگه هرمز تأکید دارد.

شرط‌های ایران برای آغاز مذاکرات چیست؟

خبرگزاری رویترز نیز روز پنجشنبه به نقل از یک مقام ارشد ایرانی گزارش داد که تهران از طریق قطر پیشنهادی هسته‌ای به آمریکا ارائه کرده است؛ با این حال، این مقام تأکید کرد که مذاکرات پیش از موافقت واشنگتن با خواسته‌های ایران آغاز نخواهد شد.

این خواسته‌ها شامل لغو تحریم‌های آمریکا علیه ایران، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده کشور و پرداخت غرامت بابت خسارات جنگ است.

تهران پیش‌تر در ماه سپتامبر، طرحی را برای اجرای اقدامات متقابل طی یک دوره هفت‌روزه مطرح کرده بود، اما بعداً مدت‌زمان پیشنهادی را به دو روز کاهش داد؛ بدون آنکه در شروط اساسی خود تغییری ایجاد کند.

در مقابل، دولت آمریکا همچنان بر ضرورت قرار گرفتن پرونده هسته‌ای ایران در صدر مذاکرات تأکید دارد.

دسترسی بازرسان بین‌المللی به تأسیسات هسته‌ای ایران و تعیین تکلیف ذخایر اورانیوم با غنای بالا از جمله موضوعاتی است که واشنگتن خواستار بررسی آن‌هاست.

آینده توافق در گرو تعهدات متقابل

در مجموع، پیشنهاد قطر در شرایطی مطرح شده که اختلاف تهران و واشنگتن بر سر ترتیب اجرای تعهدات، رفع فشارهای اقتصادی و پرونده هسته‌ای همچنان پابرجاست.

با توجه به اینکه هنوز توافق رسمی میان دو طرف اعلام نشده است، سرنوشت این ابتکار دیپلماتیک به نحوه پاسخ واشنگتن به مطالبات ایران و میزان پایبندی طرفین به تعهدات متقابل بستگی خواهد داشت.